Những hoạt động ngoại giao đáng quan tâm
Theo giới truyền thông, ngày 22/1, phái đoàn Hàn Quốc do Tổng thống đắc cử Hàn Quốc Park Geun-hye cử tới Bắc Kinh sẽ hội kiến và chuyển tới Tổng Bí thư Trung Quốc Tập Cận Bình bức thư tay của bà Park Geun-hye. Và 2 bên sẽ thảo luận các biện pháp củng cố và thúc đẩy quan hệ đối tác hợp tác chiến lược Trung - Hàn và những vấn đề song phương cùng quan tâm.
Giới truyền thông coi chuyến thăm này nhằm đáp lễ chuyến thăm Hàn Quốc (10/1) của Thứ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Trương Chí Quân, cũng như cải thiện quan hệ song phương.
 | ||||
|
Trước đó (15 và 16/1), Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ về vấn đề Đông Á Kurt Campell, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mark Lippert và Giám đốc Hội đồng An ninh Quốc gia của Nhà Trắng Daniel Russel đã tới Tokyo và Seoul để hội đàm với các nhà lãnh đạo Nhật Bản và Hàn Quốc, trong đó có thảo luận về vấn đề an ninh hàng hải, cũng như tình hình căng thẳng tại biển Hoa Đông.
Ông Kurt Campbell từng kêu gọi sự cần thiết đối với nền hòa bình ở châu Á, đồng thời nhấn mạnh tới việc cải thiện mối quan hệ Trung - Nhật, Nhật - Hàn đang căng thẳng trong tranh chấp tại quần đảo Điếu Ngư/Senkaku và quần đảo Dokdo/Takshima.
Được biết, Nhật Bản đang xem xét hoãn kế hoạch đưa vụ tranh chấp chủ quyền tại quần đảo Dokdo/Takshima với Hàn Quốc lên Tòa án Công lý quốc tế (ICJ). Động thái kể trên của Tokyo nhằm thể hiện lập trường của Thủ tướng Shinzo Abe, người muốn cải thiện quan hệ với Hàn Quốc bằng việc hợp tác với Tổng thống đắc cử Park Geun-hye và ông có thể đến Seoul vào ngày 25/2 để dự lễ nhậm chức của nữ tổng thống đầu tiên xứ sở kim chi.
Cựu Thủ tướng Nhật Bản Yukio Hatoyama đã thăm quốc gia đông dân nhất thế giới (từ ngày 15 đến 18/1) theo lời mời của một tổ chức học thuật của Trung Quốc nhằm giúp cải thiện quan hệ giữa Tokyo và Bắc Kinh vốn đang xấu đi vì tranh chấp lãnh thổ đối với quần đảo Senkaku/Điếu Ngư. Trước đó (14/1), cựu Bộ trưởng Bộ Giáo dục Nhật Bản Kenji Kosaka và Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc Phó Doanh (Oánh) cũng nhất trí rằng, hai nước cần chuyển sự tập trung từ tranh chấp chủ quyền tại quần đảo Senkaku/Điếu Ngư sang phát triển mối quan hệ chiến lược vì lợi ích chung của song phương.
Cũng trong ngày 14/1, kênh Chanel News dẫn lời Ngoại trưởng Singapore Shanmugam cho rằng, các vấn đề xung quanh tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông không có khả năng giải quyết được trong tương lai gần. Ngoại trưởng Shanmugam cho rằng, với cách tiếp cận kể trên, các bên nên liên hệ và hợp tác với nhau để duy trì hòa bình, ổn định trên Biển Đông và để làm được điều này, quan trọng nhất là các bên liên quan có tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông phải đồng thuận với nhau để ra một bộ quy tắc ứng xử chung trên Biển Đông. Về phần mình, Phó tổng thống Ấn Độ Mohammad Hamid Ansari cũng vừa khẳng định lập trường rõ ràng của nước này về Biển Đông, đồng thời nhấn mạnh rằng, Ấn Độ có quyền tự do hàng hải ở khu vực này.
Giọng điệu của tờ Thời báo Hoàn cầu
Ngày 15/1, báo chí Trung Quốc đưa tin, Bắc Kinh vừa đưa tàu Hải tuần 21 có bãi đáp trực thăng ra Biển Đông và đang hướng đến cái gọi là “thành phố Tam Sa”. Trước đó (14/1), Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đưa tin, đại Quân khu Nam Kinh vừa điều động một lữ đoàn hàng không lục quân và một trung đoàn không quân tập trận đổ bộ bắn đạn thật trên biển Hoa Đông với bối cảnh thực tế tác chiến xuyên ngày đêm, thực hành các khoa mục đổ bộ lính dù và chiến thuật tấn công tốp máy bay, cơ động tác chiến đường xa nhằm nâng cao khả năng tác chiến cho lực lượng này.
 | ||||
|
Theo CCTV, các chiến đấu cơ J-10 của Trung Quốc được tổ chức theo 10 đội hình và sử dụng các chiến thuật khác nhau để tấn công mục tiêu cách xa hơn 1.000km trong cuộc tập trận bắn đạn thật. Cuộc diễn tập quân sự này được khởi động sau khi Bộ Tổng tham mưu Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc ban hành một tài liệu về huấn luyện quân sự năm 2013.
Dư luận đang quan tâm tới việc giải mật phiên hiệu các tập đoàn quân chủ lực của Trung Quốc được bắt đầu thực hiện từ ngày 15/1. Bởi sáng 16/1 các báo Trung Quốc đồng loạt đăng tải bản đồ phân bố vị trí địa bàn đóng quân của 15 tập đoàn quân chủ lực thuộc Lục quân Trung Quốc trải rộng khắp các đại quân khu, quân khu từ Bắc tới Nam. Ngày 13/1, tờ Thời báo Hoàn cầu có bài viết thừa nhận, Trung Quốc đang phải đối mặt với thách thức chưa từng có vì có tranh chấp lãnh hải với nhiều nước láng giềng.
Thời báo Hoàn cầu cho rằng, các vùng biển liên quan đến chiến lược hàng hải của Trung Quốc gồm Biển Đông, biển Hoa Đông và Ấn Độ Dương. Việc này càng trở nên cấp bách sau khi Mỹ thực hiện chính sách quay trở lại châu Á. Vẫn theo tờ Thời báo Hoàn cầu, nếu không có Biển Đông, địa - chính trị hàng hải của Trung Quốc sẽ không tồn tại. Trong khi tại biển Hoa Đông, Trung Quốc phải đối mặt với sự tồn tại của liên minh Mỹ - Nhật - Hàn. Và điều này khiến Trung Quốc khó trở thành một cường quốc hàng hải ở biển Hoa Đông.
Tân Hoa Xã vừa đăng bài viết của Trương Kiến Cương, Chủ nhiệm Viện Nghiên cứu chiến lược chính trị biển, Đại học Biển Quảng Đông Trung Quốc cho rằng, báo cáo Đại hội 18 đã xác định xây dựng cường quốc biển là chiến lược phát triển quốc gia và đây là yêu cầu thời đại, tiến trình tất yếu của lịch sử Trung Quốc.
Theo đó, Trung Quốc cần sở hữu 6-8 tàu sân bay để tung hoành ở Thái Bình Dương, Ấn Độ Dương... và đến khi đó, các nước Nhật Bản, Philippines, Việt Nam “sẽ không còn gây sóng gió, sử dụng vòng cung thịnh vượng kinh tế Đại Trung Hoa để phát triển - phụ thuộc về kinh tế và chính trị của Trung Quốc”. Ngày 14/1, tờ China Daily đăng 2 bài viết đe dọa Philippines và tấn công Nhật Bản.
Mỹ - Nhật quan tâm tới động thái của Trung Quốc
Dư luận và giới chuyên môn quan tâm tới dàn chiến đấu cơ mạnh nhất thế giới đã đổ về Nhật Bản sau khi 9 chiến đấu cơ F-22 có mặt tại căn cứ Kadena của Không quân Mỹ ở tỉnh Okinawa. Cùng với số chiến đấu cơ này, sẽ có khoảng 300 quân nhân Mỹ được cử đến căn cứ Kadena. Ngày 14/1, hãng thông tấn Nhật Bản Kyodo đưa tin, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đang lên kế hoạch điều chiến đấu cơ F-15 đóng chốt tại một sân bay trên đảo Shimojijima thuộc quận Okinawa để có thể xuất kích kịp thời bất cứ lúc nào nhằm đối phó với máy bay Trung Quốc xâm phạm không phận Nhật Bản.
 | ||||
|
Cũng trong ngày 14/1, Đài Truyền hình NHK cho biết, Tokyo sẽ triển khai thêm 2 tàu tuần tra (Kurose 335 tấn và Chikuzen 3.100 tấn) ở quần đảo Senkaku/Điếu Ngư.
Ngày 14/1, tờ Thời báo Hoàn cầu đưa tin, trong chuyến công du tới Anh, Pháp và Bỉ (từ 15 đến 19/1), Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Nhật Bản Katsuyuki sẽ hội đàm với Tổng thư ký NATO Rasmussen và chuyển thư tay của Thủ tướng Shinzo Abe cho ông này. Nhật Bản kêu gọi NATO liên thủ để đối phó với Trung Quốc ngày càng bành trướng trên biển Hoa Đông. Theo nhận định của tờ Japanese Economic News, Thủ tướng Shinzo Abe hy vọng Mỹ ủng hộ Nhật Bản sửa đổi hiến pháp và tăng cường năng lực quốc phòng.
Ngày 16/1, tờ Asahi Shimbun dẫn phát biểu của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Itsunori Onodera hôm 15/1 rằng: Tokyo sẽ bắn pháo hiệu cảnh cáo nếu máy bay Trung Quốc bay đến khu vực không phận trên quần đảo Senkaku/Điếu Ngư, phớt lờ cảnh báo qua sóng vô tuyến của Nhật Bản. Tuyên bố của Bộ trưởng Quốc phòng Itsunori Onodera diễn ra cùng thời điểm Trung Quốc thông báo: Sẽ khảo sát quần đảo Senkaku/Điếu Ngư trong một phần kế hoạch vẽ bản đồ khu vực này nhằm “bảo vệ quyền và lợi ích trên biển”.
Cũng trong ngày 15/1, 16 chiến đấu cơ của Mỹ và Nhật bắt đầu cuộc tập trận chung kéo dài 5 ngày ở phía tây nam Nhật Bản.
Trước đó (13/1), Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (SDF) cũng có cuộc diễn tập quân sự đầu tiên được thiết kế nhằm giành lại "một đảo xa bị kẻ thù xâm chiếm". Ngày 15/1, một số phương tiện truyền thông Mỹ cho rằng, việc kêu gọi quân đội chuẩn bị sẵn sàng và chiến thắng trong một cuộc chiến tranh có thể xảy ra trong năm 2013 mà Trung Quốc vừa tuyên truyền chỉ nhằm mục đích tuyên truyền.
Theo tờ South China Morning Post, chỉ thị (chưa đến 1.000 chữ) cho quân đội chuẩn bị cho tình huống chiến tranh thật sự trong năm 2013 nhấn mạnh vào sự cấp bách của năng lực chiến đấu thực tế trong toàn quân với việc lặp lại cụm từ chiến đấu đến 10 lần.
Mối quan tâm của ASEAN
Ngày 15/1, khi trả lời phỏng vấn tờ Brunei Times, Thứ trưởng Quốc phòng Brunei Hj Mustappa Hj Sirat nhấn mạnh, vấn đề Biển Đông sẽ không gây trở ngại cho Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN 2013 (ADMM-6) diễn ra tại nước này (từ ngày 6-7/5). Bởi với tư cách là nước chủ nhà, đồng thời là Chủ tịch luân phiên ASEAN năm 2013, Brunei quan tâm tới việc xây dựng Bộ quy tắc ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC) có tính ràng buộc pháp lý, bền vững để giải quyết tranh chấp trên Biển Đông.
Cũng trong ngày 15/1, tờ Bangkok Post dẫn lời ông Sihasak Phuangketkaew, Thư ký thường trực Bộ Ngoại giao Thái Lan cho biết, là một nước điều phối quan hệ ASEAN - Trung Quốc, Thái Lan sẽ tìm tiếng nói chung của ASEAN vềtranh chấp Biển Đông trong các cuộc đối thoại của khốivới Trung Quốc. Ngoài ra, Thái Lan sẽ tổ chức các cuộc hội đàm riêng với những bên có tranh chấp chủ quyền ở Biển Đông.
Ngày 16/1, tờ Inquirer dẫn lời Thượng nghị sĩ Philippines Antonio Trillanes IV, người đại diện cho Phủ Tổng thống Philippines giao thiệp với Trung Quốc hồi năm ngoái cho biết, Bộ Ngoại giao nên để Bộ Quốc phòng làm công việc của mình.
Theo ông Antonio Trillanes IV, cứ để Hải quân Philippines bắt giữ những "kẻ xâm nhập" vùng biển thuộc chủ quyền của nước này tại Biển Đông mà không thông báo trên các phương tiện truyền thông để tránh gây hoang mang trong dư luận. Tuy nhiên, Thượng nghị sĩ Antonio Trillanes IV cũng khẳng định, các bên tranh chấp sẽ không chịu từ bỏ tuyên bố chủ quyền của mình, do đó, tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông nên được giải quyết bởi trọng tài quốc tế.
Trước đó (13/1), báo chí Philippines dẫn nguồn tin từ các chuyên gia quốc phòng của nước này cho biết, Manila đang có kế hoạch phát triển các căn cứ quân sự và một số cơ sở khác để hậu thuẫn cho hoạt động triển khai lực lượng không quân và hải quân ở Biển Đông. Manila cho rằng, kế hoạch phát triển các căn cứ quân sự nhằm ngăn chặnhành động hung hăng, hiếu chiến của “nhân tố quân sự nước ngoài” ở Biển Đông.
Trung tướng Juancho Saban, người đứng đầu Bộ Chỉ huy phía tây của Philippines cho rằng, Bộ Quốc phòng nước này có kế hoạch mua sắm các trang thiết bị, vũ khí cho lực lượng không quân và hải quân trị giá tới 75 tỉ peso trong vòng 5 tới. Ngoài ra, quân đội Philippines còn chi 1,2 tỉ peso để mua mộttàu hải quân lớp Hamiltoncủa Mỹ để tăng cường sự hiện diện ở Biển Đông.
Ngày 14/1, tờ Inquirer cho biết, Tổng thống Philippines Benigno Aquino III đã tỏ ý ủng hộ với nguyện vọng của Tập đoàn Dầu khí Hải dương Trung Quốc (CNOOC) trong việc hợp tác tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí chung với các công ty của Philippines tại Bãi Cỏ Rong (nằm trong khu vực quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền Việt Nam), nhưng phải thực hiện theo quy định luật pháp của Philippines.
Giáo sư, Tiến sĩ Carlyle Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia cho rằng, Trung Quốc đang phát triển các đội tàu bán quân sự và quân sự để phục vụ mưu đồ độc chiếm khai thác tài nguyên Biển Đông. Ngoài ra, Trung Quốc sẽ tìm cách làm gián đoạn các hoạt động thăm dò dầu mỏ của Philippines ở vùng biển tranh chấp, cũng như gia tăng áp lực đối với Philippines và Việt Nam để cùng thăm dò, khai thác tài nguyên dầu khí thông qua cái gọi là cùng phát triển.
Ngày 16/1, tờ Inquirer cho biết, Bộ Ngoại giao Philippines tuyên bố, Manila hy vọng dưới sự lãnh đạo của Brunei với vai trò Chủ tịch ASEAN, các cuộc đàm phán về COC với Trung Quốc sẽ sớm được tiến hành. Dự kiến Brunei sẽ tổ chức hội nghị cấp cao ASEAN vào tháng 4 và tháng 10.
Cũng trong ngày 16/1, tờ Korea Times dẫn nguồn tin của tờ Sankei Nhật Bản cho biết, ngay sau khi phát hiện 2 máy bay Mỹ (trinh sát P-3C và vận tải quân sự C-130) tiếp cận không phận Senkaku/Điếu Ngư, Trung Quốc lập tức điều chiến đấu cơ khẩn cấp bám theo. Giới chuyên môn coi đây là dấu hiệu leo thang trong tranh chấp biển đảo - Mỹ bắt đầu tham dự vào tranh chấp tại biển Hoa Đông.
Hồng Thất Công - Tuấn Quỳnh
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét